text
Olbram Zoubek naprawia pomnik Jana Palacha po jego uszkodzeniu, 24 maja 1991 (Źródło: ČTK, Foto: Michal Doležal)
Zdjęcie pomniku Jana Palacha, 2011 (Foto: Petr Blažek)
Zdjęcie pomniku Jana Palacha, 2011 (Foto: Petr Blažek)
Zdjęcie pomniku Jana Palacha, 2011 (Foto: Petr Blažek)
Placowi spontanicznie, na krótki okres, nadano imię Jana Palacha już w roku 1969. Od grudnia 1989 znów nosi jego imię. (Foto: Petr Blažek)
Tabliczka na budynku Wydziału Filozoficznego UK w Pradze (Foto: Petr Blažek)
Budynek główny Wydziału Filozoficznego UK w Pradze. Pomnik Jana Palacha umieszczony jest na lewo od wejścia głównego (Foto: Petr Blažek)

Pomnik Jana Palacha

Praga 2 - Józefów, Wydział Filozoficzny UK w Pradze

„Mówiłem sobie, że muszę coś zrobić. Wpadłem na pomysł, że mógłbym zaoferować rzecz, którą potrafię wykonać. Skontaktowałem się ze swoim kolegą Vladimírem Matějíčką, który pracował na oparzeniach. Umożliwił mi wejście do sali, w której wykonywano sekcje zwłok. Formę zdjąłem dwukrotnie, aby mieć pewność, że się uda. Potem poszliśmy do atelier, gdzie z jednej formy zrobiłem odlew, umieściłem go na czarnej deseczce i zaniosłem do Muzeum Narodowego, gdzie trwał studencki strajk głodowy za Jana Palacha. Spotkałem się tam prawdopodobnie z Janem Zajícem, który był wśród tych młodych ludzi, nie wiedziałem jednak, że to on.”

Olbram Zoubek

Pod koniec stycznia 1969 r. rodzina zmarłego Jana Palacha zgodziła się na wykonanie jego popiersia, które miało być umieszczone w pomieszczeniach Wydziału Filozoficznego UK. Jej głównym autorem miał być akademicki artysta plastyk Antonín Chromek. Do stworzenia pomnika posłużyć miała maska pośmiertna, która zdjął 23 stycznia 1969 r. wraz z Józefem Vaculikiem. Realizację tego pomysłu uniemożliwiła sytuacja polityczna.

Już 19 stycznia 1969 r. pośmiertną maskę zmarłemu studentowi zdjął także Olbram Zoubek. Bezpośrednio po tym odniósł ją do Muzeum Narodowego, gdzie została wystawiona w pobliżu miejsca czynu Palacha. Następnie Tomáš Halík przeniósł maskę na mszę zaduszną do kościoła Św. Tomasza na Malej Stranie. Przez krótki okres znajdowała się także na fasadzie schodów w budynku głównym Wydziału Filozoficznego UK w Pradze.

W roku 1990 z gipsowego odlewu Olbram Zoubek wykonał metalową kopię, która stała się podstawą pomnika Palacha. Został on umieszczony na budynku Wydziału Filozoficznego, znajdującego się przy Placu Jana Palacha. Co roku, 16 stycznia odbywają się tutaj spotkania wspomnieniowe organizowane przez Radę Studencką.